Collageen voor gewrichten: wat zegt onderzoek over type I en type II?

Collageen voor gewrichten is populair als supplement, maar niet ieder collageenproduct is hetzelfde. Vooral het verschil tussen collageen type I en type II is belangrijk. Type II is het belangrijkste collageentype in gewrichtskraakbeen, terwijl type I juist veel voorkomt in bot, pezen, ligamenten en huid. Wie zich in collageen verdiept, merkt al snel dat het woord op een verpakking weinig zegt over wat er in het potje zit.

In deze blog leggen we uit welke soorten collageen er zijn, wat onderzoek naar collageen voor de gewrichten laat zien en waarom een marine collageen type I-product niet hetzelfde is als ongedenatureerd collageen type II. We vertellen ook eerlijk wat wij als Prohemp wel en niet over onze eigen collageenproducten zeggen.

In het kort: niet ieder collageensupplement is hetzelfde, want vooral het type en de vorm van collageen zijn bepalend. Type II komt veel voor in gewrichtskraakbeen en vooral ongedenatureerd collageen type II wordt onderzocht bij knieartrose, meestal in een dosering van 40 mg per dag. Marine collageen bevat voornamelijk type I en is daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar met type II. Kijk bij het kiezen van collageen voor gewrichten dus naar het type, de vorm, de hoeveelheid en de onderbouwing.

Wat is collageen?

Collageen is een lichaamseigen eiwit en een belangrijk structureel onderdeel van verschillende weefsels. Inmiddels zijn er 28 tot 29 verschillende typen collageen beschreven en die komen niet allemaal op dezelfde plaatsen in het lichaam voor. Dat onderscheid wordt bij supplementen vaak onvoldoende duidelijk gemaakt. Op een verpakking kan simpelweg collageen staan, terwijl het voor de beoordeling van onderzoek belangrijk is om te weten om welk type en welke vorm het gaat. Voor gewrichten zijn vooral collageen type I en type II relevant om uit elkaar te houden.

Collageen type I

Type I is het meest voorkomende collageentype in het menselijk lichaam. Het zit veel in botten, huid, pezen, ligamenten en andere bindweefsels. Marine collageen, dat uit vis wordt gewonnen, bestaat doorgaans voornamelijk uit type I.

Bij type I is ook de vorm belangrijk. In de meeste supplementen is type I gehydrolyseerd: het eiwit is dan opgeknipt in kleine peptiden. Daarnaast bestaat er natief of ongedenatureerd type I, bijvoorbeeld uit het vlies van eierschalen. Dat eierschaalmembraan bevat naast type I ook collageen type V en X en is in een gerandomiseerde studie onderzocht in doseringen van 300 en 500 mg per dag. Ook hier geldt dat resultaten van die ene vorm niet automatisch gelden voor gehydrolyseerd marine collageen.

Collageen type II

Type II is sterk verbonden met kraakbeen. Volgens wetenschappelijke literatuur bestaat meer dan 90% van het collageen in volwassen hyalien gewrichtskraakbeen uit type II. Dat betekent niet automatisch dat het innemen van collageen type II beschadigd kraakbeen herstelt. Het verklaart wel waarom juist type II specifiek wordt onderzocht in relatie tot gewrichten en artrose.

Wat doet collageen in je gewrichten?

Een gewricht bestaat uit meer dan alleen collageen. Bot, kraakbeen, gewrichtsvloeistof, spieren, pezen en banden werken samen om beweging mogelijk te maken. Aan de uiteinden van botten zit gewrichtskraakbeen. Dit gladde weefsel vangt de krachten op een gewricht op en zorgt ervoor dat de botuiteinden soepel langs elkaar bewegen. Collageen type II vormt samen met andere bestanddelen een netwerk dat bijdraagt aan de stevigheid en veerkracht van dat kraakbeen.

Hier ontstaat wel een belangrijk onderscheid. Dat een stof van nature in een lichaamsweefsel voorkomt, bewijst niet dat het eten of slikken van diezelfde stof dat weefsel herstelt. Daarvoor is onderzoek bij mensen nodig, met precies de vorm en hoeveelheid die in een product zit.

Helpt collageen voor gewrichten?

Er zijn onderzoeken naar collageensupplementen en gewrichtsklachten, maar de resultaten moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Onder de verzamelnaam collageensupplement vallen namelijk heel verschillende producten, zoals gehydrolyseerde collageenpeptiden, collageen type I, collageen type II en ongedenatureerd collageen type II. Deze vormen zijn niet onderling uitwisselbaar. Een positief onderzoek naar ongedenatureerd type II betekent niet dat dezelfde resultaten gelden voor een marine collageenshot met voornamelijk type I.

Dat onderscheid is precies waar het in de praktijk vaak misgaat. De NVWA controleerde in 2025 dertig websites die collageensupplementen verkopen en keek daarbij niet alleen naar productteksten, maar ook naar blogs, reviews, afbeeldingen en video's. Bij 25 van de 30 websites voldeden de claims niet aan de regels. Uitspraken zoals collageen is goed voor het kraakbeen of collageen helpt bij de gezondheid van gewrichten kwamen het vaakst voor. Kom je zulke beloftes tegen, dan weet je dus dat ze niet zijn toegestaan.

Wat is ongedenatureerd collageen type II?

Ongedenatureerd betekent dat de oorspronkelijke driedimensionale structuur van het collageeneiwit grotendeels intact is gebleven. Dat is het tegenovergestelde van gehydrolyseerd collageen, waarbij de eiwitten door verwerking zijn afgebroken tot kleinere peptiden. Ongedenatureerd collageen type II wordt in onderzoek vaak UC-II genoemd en wordt in onderzoek gewonnen uit kippenborstbeen.

Het werkingsprincipe dat voor UC-II wordt onderzocht, verschilt daardoor van dat van gewone collageenpeptiden. UC-II is niet bedoeld als bouwstof. De gedachte is dat het intacte eiwit in het afweersysteem van de darm, het zogenoemde GALT, een proces in gang zet dat orale tolerantie heet. Volgens die hypothese worden daarbij regulatoire T-cellen geactiveerd die de afweerreactie in het gewricht zouden kunnen temperen. Dat verklaart ook waarom de onderzochte hoeveelheid UC-II zo klein is: 40 mg per dag, tegenover enkele grammen bij gehydrolyseerd collageen. Resultaten uit onderzoek naar UC-II mogen dus niet zomaar worden toegepast op ieder willekeurig collageensupplement.

Helpt collageen tegen artrose?

Er zijn aanwijzingen uit onderzoek naar bepaalde collageensupplementen, maar collageen is geen bewezen middel om artrose te genezen of versleten kraakbeen terug te laten groeien. Artrose is een aandoening waarbij het hele gewricht verandert, inclusief het kraakbeen en het onderliggende bot.

Een review uit 2023 naar ongedenatureerd type II-collageen bij vroege knieartrose includeerde acht gerandomiseerde onderzoeken. In de meeste studies kregen deelnemers 40 mg UC-II per dag, meestal goed voor ongeveer 10 mg werkzame stof. De onderzoekers zagen in verschillende uitkomstmaten, waaronder pijn, functioneren en WOMAC-scores, gunstigere resultaten bij deelnemers die UC-II gebruikten dan bij controlegroepen. Tegelijkertijd benadrukten zij dat de hoeveelheid onderzoek beperkt is en dat grotere studies nodig zijn om de bevindingen te bevestigen. Dat is een wezenlijk verschil met uitspraken zoals collageen werkt tegen artrose of collageen bouwt kraakbeen opnieuw op.

Collageen type 2 en artrose: wat weten we?

Dat collageen type 2 bij artrose veel aandacht krijgt, is niet vreemd, want type II is het dominante collageentype in hyalien gewrichtskraakbeen. Een systematische review uit 2025 bekeek het onderzoek opnieuw en concludeerde dat 40 mg UC-II per dag op korte en middellange termijn veilig was en in de onderzochte studies gunstige uitkomsten liet zien bij knieartrose. Ook die auteurs vinden langer en grootschaliger onderzoek nodig. Veel studies zijn relatief klein of van beperkte duur, en een deel van het onderzoek wordt gefinancierd door producenten. Daarom is collageen geen vervanging van een reguliere artrosebehandeling.

Lees je online positieve ervaringen met collageen type 2, maak dan onderscheid tussen persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk bewijs. Een individuele ervaring vertelt niet of een effect echt door het supplement is veroorzaakt.

Kan collageen kraakbeen herstellen?

Dit is waarschijnlijk de grootste misvatting rondom collageensupplementen. De redenering klinkt logisch: kraakbeen bevat collageen, dus als je collageen inneemt, gebruikt je lichaam dat om nieuw kraakbeen te maken. Zo rechtstreeks werkt het lichaam niet. Collageeneiwitten uit voeding en gehydrolyseerde supplementen worden tijdens de spijsvertering afgebroken tot kleinere peptiden en aminozuren. Het lichaam kan die bouwstenen vervolgens overal gebruiken. Je kunt niet bepalen dat ze rechtstreeks naar je knie, heup of ander gewricht gaan om daar beschadigd kraakbeen op te bouwen. Daarom is het verstandig om kritisch te zijn op producten die suggereren dat collageen versleten kraakbeen herstelt.

Wat is het beste collageen voor gewrichten?

Er bestaat niet één product dat op basis van het huidige onderzoek kan worden aangewezen als het beste collageen voor gewrichten. Wel kun je kijken naar de vorm die voor een bepaald doel is onderzocht en in welke hoeveelheid. Zoek je specifiek naar onderzoek rond gewrichtskraakbeen en artrose, dan is ongedenatureerd collageen type II relevanter dan marine collageen type I. Dat maakt type II nog geen bewezen behandeling.

De onderzochte hoeveelheden lopen sterk uiteen per vorm. In studies naar UC-II werd meestal 40 mg per dag gebruikt. Bij gehydrolyseerd collageen ging het meestal om 5 tot 10 gram per dag. Voor eierschaalmembraan werd 300 tot 500 mg per dag onderzocht. Een product met veel grammen gehydrolyseerd type I is dus inhoudelijk iets heel anders dan een supplement met 40 mg ongedenatureerd type II. Let bij het vergelijken daarom op deze punten:

• Type collageen: is het type I, II of een combinatie?

• Vorm: gaat het om gehydrolyseerde peptiden of om ongedenatureerd collageen?

• Hoeveelheid: hoeveel van het ingrediënt zit in de aanbevolen dagdosering?

• Onderzoek: is onderzoek gedaan met dezelfde vorm en hoeveelheid?

• Overige ingrediënten: beoordeel eventuele claims over vitamines of mineralen apart.

En marine collageen type I?

Marine collageen wordt meestal uit vis gewonnen en bevat voornamelijk collageen type I. Type I is een belangrijk structureel eiwit in huid, botten, pezen en ligamenten, maar het is niet het belangrijkste collageentype van hyalien gewrichtskraakbeen. Dat is type II. Wie een supplement zoekt vanwege onderzoek naar type II, moet daarom naar de collageenvorm op het etiket kijken en niet alleen naar het woord collageen.

Dat onderscheid maken we bij Prohemp ook voor ons eigen assortiment. Al onze collageenproducten zijn gebaseerd op marine collageen: de Marine Collageen 400 mg + Vitamine C, het Marine Collageen Poeder 10.000 mg en de Collageen Shots 15.000 mg. We schrijven onderzoek naar ongedenatureerd collageen type II bij artrose daarom niet toe aan onze producten en we beloven geen effect op je gewrichten. Een studie naar UC-II is geen bewijs dat een marine type I-product hetzelfde doet.

Wat helpt je gewrichten wél?

Wie last heeft van stijve of pijnlijke gewrichten, heeft meer aan de basis dan aan een supplement. Thuisarts adviseert bij artrose in de knie om elke dag een half uur actief te bewegen, bijvoorbeeld door te wandelen of te fietsen. Oefeningen die de beenspieren rekken en sterker maken helpen het gewricht te ondersteunen. Die kun je thuis doen of samen met een fysiotherapeut.

Ook je lichaamsgewicht speelt mee. Als je minder zwaar bent, hoeven je knieën minder gewicht te dragen. Daarnaast zijn er behandelingen volgens de richtlijnen die je met je huisarts kunt bespreken. Over glucosamine en chondroïtine, die vaak samen met collageen worden verkocht, schrijft Thuisarts dat er geen goed onderzoek is dat laat zien dat ze helpen.

Collageen voor spieren en gewrichten

Collageen wordt regelmatig aangeboden als supplement voor spieren en gewrichten, maar ook hier is nuance nodig. Spierweefsel bestaat voor een belangrijk deel uit andere eiwitten dan collageen. Collageen zit wel in het bindweefsel rondom spieren en in pezen. Voor het behouden en opbouwen van spiermassa zijn voldoende totale eiwitinname en krachttraining belangrijk. Collageen is daarom geen vervanging van een volwaardige eiwitbron wanneer spieropbouw je doel is. De woorden spieren en gewrichten op één verpakking betekenen dus niet dat voor beide dezelfde werking is aangetoond.

Collageen, overgang en gewrichten

Tijdens en rond de overgang ervaren veel vrouwen veranderingen aan spieren en gewrichten. Met het ouder worden verandert ook de samenstelling van verschillende lichaamsweefsels. Wie in deze periode last krijgt van pijnlijke of stijve gewrichten, raakt daardoor soms geïnteresseerd in collageensupplementen. Schrijf nieuwe of aanhoudende gewrichtsklachten echter niet automatisch toe aan een collageentekort of aan de overgang. Gewrichtspijn kan veel oorzaken hebben en bij langdurige, ernstige of onverklaarde klachten is het verstandig de oorzaak met een huisarts te bespreken. Ook hier geldt dat onderzoek naar één specifiek collageentype niet bewijst dat ieder collageensupplement geschikt is voor overgangsgerelateerde gewrichtsklachten.

Waar moet je op letten als je collageen wilt kopen?

Wil je een collageensupplement proberen, kijk dan eerst kritisch naar het etiket. Controleer welk collageentype erin zit en in welke vorm. Zoek je specifiek ongedenatureerd collageen type 2, dan moet dat duidelijk uit de productspecificaties blijken, net als de hoeveelheid per dagdosering. Wees vooral kritisch wanneer een product belooft dat het artrose geneest, beschadigd kraakbeen opnieuw opbouwt, gewrichtspijn gegarandeerd vermindert, versleten gewrichten herstelt of een medische behandeling vervangt. Zulke beloftes gaan verder dan wat het huidige bewijs ondersteunt en zijn volgens de NVWA niet toegestaan.

Wanneer naar een arts bij gewrichtsklachten?

Een supplement is geen vervanging voor het vaststellen van de oorzaak van gewrichtsklachten. Neem contact op met een arts wanneer klachten ernstig zijn, lang blijven bestaan of steeds erger worden, of wanneer een gewricht duidelijk gezwollen, rood of warm wordt. Vermoed je artrose, dan is zelfdiagnose op basis van symptomen niet verstandig. Een arts of fysiotherapeut kan bespreken welke aanpak bij jouw situatie past. Gebruik je medicijnen of heb je een medische aandoening, bespreek het gebruik van supplementen dan met een arts of apotheker.

Kies collageen op type en vorm, niet op het etiket

Bij collageen voor gewrichten is het verleidelijk om alle collageensupplementen op één hoop te gooien. Wetenschappelijk gezien klopt dat niet. Type II is het belangrijkste collageentype in hyalien gewrichtskraakbeen en vooral ongedenatureerd type II is in een dosering van 40 mg per dag onderzocht bij knieartrose. De resultaten zijn interessant, maar het bewijs is nog beperkt. Marine collageen bestaat voornamelijk uit type I en mag daarom niet worden gepresenteerd alsof onderzoek naar ongedenatureerd type II er ook voor geldt.

Onze tip is daarom simpel: kijk niet alleen óf een supplement collageen bevat, maar welk type, in welke vorm, in welke hoeveelheid en waarop de claims zijn gebaseerd. Wil je zien wat er in onze producten zit, bekijk dan de samenstelling per product in onze collageencollectie.

Bronnen en verantwoording

Deze blog is gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over collageen, kraakbeen en collageensupplementen en op informatie van de NVWA, ReumaNederland en Thuisarts. Onderzoeksresultaten over een specifieke collageenvorm hebben we niet toegepast op andere collageentypen. Prohemp presenteert voedingssupplementen niet als geneesmiddelen.

• Alcaide-Ruggiero e.a. (2021): Main and minor types of collagens in the articular cartilage, International Journal of Molecular Sciences.

• Bielajew, Hu en Athanasiou (2020): Collagen: quantification, biomechanics and role of minor subtypes in cartilage, Nature Reviews Materials.

• Kumar e.a. (2023): Efficacy of undenatured collagen in knee osteoarthritis, American Journal of Translational Research.

• Gupta en Maffulli (2025): Undenatured type II collagen for knee osteoarthritis, Annals of Medicine.

• Lugo, Saiyed en Lane (2016): Efficacy and tolerability of an undenatured type II collagen supplement in modulating knee osteoarthritis symptoms, Nutrition Journal.

• Martínez-Puig e.a. (2023): Collagen supplementation for joint health: the link between composition and scientific knowledge, Nutrients.

• Cánovas e.a. (2022): Randomised clinical trial to analyse the efficacy of eggshell membrane to improve joint functionality in knee osteoarthritis, Nutrients.

• NVWA (2025): inspectieresultaten claims collageen.

• ReumaNederland (2025): collageen slikken tegen reuma, helpt dat?

• Orthokennis: collageen (ongedenatureerd).

• Thuisarts: ik heb artrose in mijn knie.