Is het zinvol om collageen te slikken?

Collageen is de laatste jaren uitgegroeid tot een van de populairste voedingssupplementen. Collageenpoeder wordt toegevoegd aan smoothies en koffie, collageencapsules liggen in vrijwel iedere supplementenwinkel en steeds vaker wordt gekozen voor vloeibare collageen shots met een hoge dagelijkse dosering.

Maar is het eigenlijk zinvol om collageen te slikken? En als ons lichaam zelf collageen aanmaakt, waarom zouden we het dan via voeding of een supplement moeten aanvullen?

Collageen is een belangrijk lichaamseigen eiwit en vormt een structureel onderdeel van onder andere de huid, botten, kraakbeen, pezen en bindweefsels. Naarmate we ouder worden, verandert de collageenhuishouding van het lichaam. Vanaf de volwassen leeftijd neemt de natuurlijke collageenproductie geleidelijk af. Vaak wordt hierbij als vuistregel genoemd dat dit vanaf ongeveer het 25e levensjaar gemiddeld rond de 1% per jaar kan zijn. Hoe snel dit precies gaat, verschilt echter per persoon en is onder andere afhankelijk van leeftijd en leefstijl.

In dit artikel leggen we uit wat collageen is, waar het in zit, waarom mensen collageen slikken, hoe lang je het kunt gebruiken en wat de mogelijke nadelen zijn. Ook bekijken we waarom een collageenkuur met 15.000 mg collageen per dagelijkse shot interessant kan zijn.

Wat is collageen?

Collageen is een eiwit dat van nature in het menselijk lichaam voorkomt. Het woord is afgeleid van het Griekse woord voor lijm, en dat omschrijft de functie eigenlijk behoorlijk goed: collageen geeft verschillende weefsels structuur en samenhang.

Een aanzienlijk deel van de eiwitten in ons lichaam bestaat uit collageen. Het komt onder andere voor in:

• de huid;

• botten;

• kraakbeen;

• pezen;

• gewrichten en omliggende bindweefsels;

• bloedvaten;

• tanden en tandvlees.

Er bestaan verschillende typen collageen. De bekendste zijn collageen type I, II en III.

Type I komt veel voor in de huid, botten en pezen. Type II wordt vooral aangetroffen in kraakbeen. Type III komt onder andere voor in de huid en verschillende zachte bindweefsels en wordt vaak samen met type I aangetroffen.

Collageen bestaat uit verschillende aminozuren. Vooral glycine, proline en hydroxyproline zijn karakteristiek voor collageeneiwitten.

Het lichaam kan zelf collageen produceren uit aminozuren. Hiervoor zijn ook andere voedingsstoffen nodig. Zo speelt vitamine C een rol bij de normale collageenvorming voor de normale werking van onder andere de huid, botten en het kraakbeen.

Neemt collageen na je 25ste af?

Een belangrijke reden waarom collageensupplementen populair zijn, is dat onze collageenhuishouding gedurende ons leven verandert.

Op jonge leeftijd maakt het lichaam volop collageen aan. Naarmate we ouder worden, neemt deze productie geleidelijk af. Vaak wordt aangegeven dat dit proces ergens rond het 25e levensjaar begint en dat de hoeveelheid collageen daarna gemiddeld met ongeveer 1% per jaar kan afnemen.

Dat percentage moet niet worden gezien als een exacte biologische klok die voor iedereen hetzelfde verloopt. Leeftijd is namelijk niet de enige factor die invloed heeft op collageen.

Ook leefstijl speelt een rol.

Veel blootstelling aan UV-straling, roken en andere leefstijlfactoren kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op de huid en de afbraak van collageenstructuren.

Je kunt daarom niet simpelweg zeggen dat iemand van 45 precies 20% minder collageen heeft dan iemand van 25. Het is vooral een handige vuistregel om duidelijk te maken dat de natuurlijke collageenproductie niet gedurende ons hele leven op hetzelfde niveau blijft.

Waarom is collageen belangrijk?

Collageen kun je zien als een belangrijk structureel bouwmateriaal van het lichaam.

Bij de huid helpt de collageenstructuur bijvoorbeeld bij het behouden van stevigheid en structuur. In botten vormt collageen een belangrijk onderdeel van de organische botmatrix. Ook pezen en kraakbeen bevatten grote hoeveelheden collageen.

Dat betekent overigens niet automatisch dat méér collageen innemen altijd beter is. Het lichaam breekt eiwitten uit voeding en supplementen tijdens de spijsvertering af tot kleinere peptiden en aminozuren. Deze worden vervolgens opgenomen en kunnen door het lichaam worden gebruikt.

Bij collageensupplementen wordt daarom vaak gebruikgemaakt van gehydrolyseerd collageen. Hierbij zijn de lange collageeneiwitten al in kleinere collageenpeptiden opgesplitst.

Waarom zou je collageen bijslikken?

In principe kun je via een gevarieerd voedingspatroon voldoende eiwitten en aminozuren binnenkrijgen waarmee het lichaam zelf collageen kan vormen.

Toch kiezen veel mensen ervoor hun dagelijkse voeding aan te vullen met collageen.

Een belangrijk praktisch voordeel is de hoeveelheid.

Wie bijvoorbeeld iedere dag een collageen shot met 15.000 mg collageen gebruikt, krijgt daarmee in één keer 15 gram collageen binnen. Om via gewone voeding dagelijks een vergelijkbare hoeveelheid specifiek collageeneiwit binnen te krijgen, moet je heel bewust producten eten die rijk zijn aan collageen.

Een supplement maakt een consequente dagelijkse inname daarom veel eenvoudiger.

Dat is vooral interessant voor mensen die collageen voor langere tijd willen gebruiken. Je hoeft geen poeder af te wegen en geen grote hoeveelheid capsules in te nemen. Een dagelijkse shot kan eenvoudig onderdeel worden van je ochtend- of avondroutine.

Hoe merk je dat je te weinig collageen hebt?

Dit is een belangrijke vraag, maar ook eentje waarbij enige nuance nodig is.

Er bestaat namelijk niet zoiets als een eenvoudige thuistest waarmee je kunt vaststellen: ik heb een collageentekort.

Veranderingen die vaak aan een lagere collageenproductie worden gekoppeld, zijn tegelijkertijd normale onderdelen van het ouder worden.

Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in de stevigheid en elasticiteit van de huid. Ook de samenstelling van botten, kraakbeen, spieren en bindweefsel verandert gedurende het leven.

Je kunt daarom op basis van een rimpel, stijve knie of dunner wordend haar niet concluderen dat je simpelweg "te weinig collageen" hebt.

Dat is ook belangrijk wanneer je collageen als voedingssupplement gebruikt. Een collageensupplement is geen geneesmiddel en is niet bedoeld om een ziekte of aandoening te behandelen.

Wat wél duidelijk is: naarmate we ouder worden verandert de balans tussen de aanmaak en afbraak van collageen. Dat is voor veel mensen de reden om collageen als aanvulling op hun dagelijkse voeding te gebruiken. Het is daarom verstandig om altijd collageen bij te slikken boven je 25ste.

Waar zit veel collageen in?

Collageen komt van nature uitsluitend voor in dierlijke weefsels. Vooral huid, botten, kraakbeen en bindweefsel bevatten relatief veel collageen.

Voedingsmiddelen waarin collageen voorkomt zijn bijvoorbeeld:

Bottenbouillon
Bouillon die langdurig wordt getrokken uit botten en bindweefsel kan gelatine en collageenachtige eiwitten bevatten. De exacte hoeveelheid kan sterk verschillen per bereidingswijze.

Vis met huid
Vooral de huid en andere bindweefsels van vis bevatten collageen.

Kippenhuid en bindweefsel
Ook gevogelte bevat van nature collageen, voornamelijk in de huid, pezen en het bindweefsel.

Vlees met veel bindweefsel
Vleesdelen die langzaam moeten worden gegaard bevatten vaak relatief veel bindweefsel en daarmee collageen.

Gelatine
Gelatine ontstaat uit collageen en heeft daardoor een vergelijkbare aminozuursamenstelling.

Fruit en groenten bevatten zelf geen collageen. Ze kunnen wel voedingsstoffen leveren die betrokken zijn bij de natuurlijke collageenvorming. Vooral vitamine C is hierbij belangrijk.

Paprika, kiwi, citrusfruit, aardbeien en broccoli zijn bijvoorbeeld goede bronnen van vitamine C.

Plantaardig collageen bestaat eigenlijk niet

Op verpakkingen kom je soms de term "vegan collageen" of "plantaardig collageen" tegen.

Van nature komt echt collageen echter niet voor in planten.

Plantaardige producten kunnen wel ingrediënten bevatten die voedingsstoffen leveren die betrokken zijn bij de lichaamseigen collageenvorming. Dat is iets anders dan daadwerkelijk collageen innemen.

Traditionele collageensupplementen worden meestal geproduceerd uit rund of vis.

Marine collageen wordt gemaakt van vis en bestaat voornamelijk uit collageen type I. Bij hoogwaardige supplementen wordt dit collageen vaak gehydrolyseerd tot kleinere collageenpeptiden.

Waarom een collageenkuur met 15.000 mg per shot?

Wie collageen wil gebruiken, komt al snel voor een enorme hoeveelheid producten te staan. Het verschil zit niet alleen in de bron van het collageen, maar vooral ook in de hoeveelheid collageen per dagelijkse dosering.

Sommige producten leveren slechts enkele honderden milligrammen per capsule. Hierdoor zijn meerdere capsules nodig om een hoeveelheid van meerdere grammen per dag te bereiken.

Een Prohemp collageen shot met 15.000 mg collageen levert daarentegen 15 gram collageen per dagelijkse dosering.

Dat maakt een collageenkuur vooral eenvoudig.

Eén dagelijkse shot geeft een vaste hoeveelheid, zonder zelf poeder af te wegen of meerdere capsules te gebruiken. Daardoor weet je precies hoeveel collageen je iedere dag inneemt.

Een ander voordeel van een kuur is regelmaat. Collageen is geen product waarvan je na één shot een plotseling verschil moet verwachten. Wie het gebruikt, kiest daarom meestal voor een consequente dagelijkse routine gedurende meerdere weken of maanden.

Bij een formule waaraan vitamine C is toegevoegd, heeft die combinatie bovendien een duidelijke functie: vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid, botten en het kraakbeen.

Een hoge dosering maakt een product overigens niet automatisch beter. De kwaliteit en samenstelling van het gebruikte collageen, de overige ingrediënten en de totale dagelijkse voeding blijven belangrijk.

Is 15.000 mg collageen veel?

Ja. 15.000 mg staat gelijk aan 15 gram collageen.

Dat is belangrijk om te beseffen wanneer je verschillende supplementen vergelijkt.

Een capsule met bijvoorbeeld 500 mg collageen klinkt misschien hoog gedoseerd, maar je zou daarvan 30 capsules moeten innemen om op 15 gram uit te komen.

Bij collageenproducten is het daarom verstandig niet alleen naar de voorkant van de verpakking te kijken. Controleer altijd hoeveel collageen de volledige aanbevolen dagelijkse dosering daadwerkelijk bevat.

Bij een vloeibare shot met 15.000 mg is die hoeveelheid in één dagelijkse portie verwerkt.

Voor mensen die dagelijks een ruime hoeveelheid collageen willen innemen, is dat vooral praktisch.

Hoe lang duurt het voordat collageen werkt?

Collageen is geen medicijn en je moet niet verwachten dat je na enkele dagen gebruik een groot verschil merkt.

Onderzoek naar collageenpeptiden kijkt doorgaans naar dagelijks gebruik gedurende meerdere weken of maanden. Resultaten kunnen bovendien verschillen per persoon, product, hoeveelheid en onderzoeksopzet.

Wie collageen wil proberen, kan daarom beter denken in termen van consequent gebruik dan in termen van een snel resultaat.

Een collageenkuur kan hierbij helpen omdat je vooraf een vaste periode kiest waarin je iedere dag dezelfde hoeveelheid inneemt.

Het is daarnaast verstandig om collageen niet geïsoleerd te bekijken. Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen blijft de basis.

Hoe lang mag je collageen slikken?

Een veelgestelde vraag is of je na een collageenkuur verplicht moet stoppen.

Voor gezonde volwassenen bestaat er bij normale hoeveelheden collageen in het algemeen geen standaardregel dat collageen slechts enkele weken gebruikt mag worden.

Collageen is uiteindelijk een eiwitbron. Je kunt een collageensupplement daarom in principe ook langdurig als onderdeel van je dagelijkse voedingspatroon gebruiken, mits je je houdt aan de aanbevolen dagelijkse dosering en het product goed verdraagt.

Je hoeft dus niet automatisch na bijvoorbeeld één, twee of drie maanden te stoppen.

Dat betekent niet dat "iedereen onbeperkt iedere hoeveelheid collageen kan gebruiken". Meer is niet per definitie beter.

Heb je een medische aandoening, gebruik je medicijnen, moet je vanwege een nier- of andere aandoening letten op je eiwitinname, ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan bij twijfel met een arts of andere deskundige voordat je langdurig supplementen gebruikt.

Moet je collageen als kuur nemen of altijd blijven gebruiken?

Beide mogelijkheden bestaan.

Je kunt beginnen met een collageenkuur om te ervaren hoe dagelijks gebruik bij je past. Na afloop kun je besluiten te stoppen of collageen onderdeel te maken van je dagelijkse routine.

Er is geen algemene noodzaak om een zogenaamde "pauzemaand" in te lassen.

Omdat de natuurlijke veranderingen in de collageenhuishouding die bij het ouder worden horen niet ineens stoppen na een kuur, kiezen sommige mensen ervoor collageen structureel te blijven gebruiken.

Zie collageen daarbij als aanvulling op je voeding en niet als vervanging daarvan.

Heeft collageen ook nadelen?

Collageen wordt door veel mensen goed verdragen, maar ieder voedingssupplement kan nadelen hebben.

Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld lichte maag- of darmklachten ervaren. Denk aan een opgeblazen gevoel, misselijkheid of een vol gevoel. Dit verschilt sterk per persoon.

Daarnaast is de bron van het collageen belangrijk.

Marine collageen is afkomstig van vis en is daardoor niet geschikt voor mensen met een visallergie. Rundercollageen is vanzelfsprekend niet geschikt voor iedereen die om religieuze, ethische of voedingskundige redenen geen rundproducten gebruikt.

Collageen is bovendien niet veganistisch.

Een ander mogelijk nadeel is dat niet ieder product even transparant is over de daadwerkelijke hoeveelheid collageen. Een verpakking kan prominent "collageen complex" vermelden, terwijl de dagelijkse dosering uiteindelijk relatief weinig collageen bevat.

Vergelijk daarom altijd de hoeveelheid in grammen per dagelijkse dosering.

En ook hier geldt: een extreem hoge hoeveelheid innemen heeft niet automatisch extra voordeel. Houd je aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van het product.

Collageen of gewone eiwitten?

Collageen is een eiwit, maar heeft een andere aminozuursamenstelling dan bijvoorbeeld wei-eiwit.

Dat betekent dat je collageen niet één-op-één moet zien als vervanger van alle andere eiwitbronnen in je voeding.

Voor een compleet voedingspatroon blijven verschillende eiwitbronnen belangrijk. Denk aan vis, vlees, eieren, zuivel, peulvruchten, noten en andere eiwitrijke producten.

Collageen kan daar als specifieke aanvulling naast worden gebruikt.

Het is dus niet: óf voldoende eiwitten eten óf collageen gebruiken. Een goede basisvoeding komt altijd eerst.

Is het zinvol om collageen te slikken?

Dan terug naar de belangrijkste vraag: heeft collageen slikken zin?

Collageen is een belangrijk lichaamseigen eiwit en onze collageenhuishouding verandert naarmate we ouder worden. Het lichaam kan zelf collageen produceren, maar daarvoor zijn aminozuren en verschillende voedingsstoffen nodig.

Collageen via voeding binnenkrijgen is mogelijk, maar moderne voedingspatronen bevatten lang niet altijd grote hoeveelheden collageenrijke delen zoals huid en bindweefsel.

Een collageensupplement is daarom vooral een praktische en gecontroleerde manier om dagelijks collageenpeptiden aan je voedingspatroon toe te voegen.

Wil je collageen gebruiken, kijk dan vooral naar de daadwerkelijke hoeveelheid collageen per dagelijkse dosering, de bron, kwaliteit en samenstelling van het product.

Met een Prohemp collageen shot van 15.000 mg krijg je per dagelijkse portie maar liefst 15 gram collageen binnen. Dat maakt het eenvoudig om gedurende een collageenkuur iedere dag een vaste hoeveelheid te gebruiken, zonder poeders af te wegen of grote aantallen capsules te slikken.

En na die kuur?

Wanneer je het product goed verdraagt, hoef je niet per definitie te stoppen. Collageen kan in principe langdurig onderdeel blijven van je dagelijkse voedingsroutine. Blijf daarbij altijd de aanbevolen dosering volgen en zie een supplement als aanvulling op – en nooit als vervanging van – een gevarieerde en evenwichtige voeding.

Veelgestelde vragen over collageen

Vanaf welke leeftijd kun je collageen slikken?
Collageensupplementen worden vooral gebruikt door volwassenen. De natuurlijke collageenproductie verandert geleidelijk met het ouder worden en vanaf ongeveer het midden van de twintig wordt vaak een geleidelijke afname beschreven.

Hoeveel is 15.000 mg collageen?
15.000 mg collageen is gelijk aan 15 gram collageen. Kijk bij het vergelijken van producten altijd naar de hoeveelheid per volledige dagelijkse dosering.

Kan ik collageen iedere dag gebruiken?
Voor gezonde volwassenen kan collageen doorgaans dagelijks worden gebruikt wanneer het volgens de aanbevolen dosering wordt ingenomen en goed wordt verdragen.

Moet ik stoppen na een collageenkuur?
Niet noodzakelijk. Er is geen algemene regel dat na een bepaalde gebruiksperiode verplicht een pauze moet worden ingelast. Collageen van Prohemp kan ook langdurig als voedingssupplement worden gebruikt.

Waar zit van nature veel collageen in?
Collageen komt vooral voor in dierlijke huid, botten, kraakbeen en bindweefsel. Voorbeelden zijn vis met huid, kippenhuid, vlees met bindweefsel, gelatine en bepaalde soorten bottenbouillon.

Heeft collageen nadelen?
Sommige mensen ervaren maag- of darmklachten. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de bron van het collageen en eventuele allergieën. Marine collageen is bijvoorbeeld niet geschikt bij een visallergie.

Is collageen veganistisch?
Nee. Natuurlijk collageen is afkomstig uit dierlijke bronnen. Producten die als "vegan collageen" worden verkocht bevatten meestal geen echt collageen, maar ingrediënten die bedoeld zijn om de lichaamseigen collageenvorming te ondersteunen.

Wat is het voordeel van een collageen shot?
Het belangrijkste voordeel is gemak. Met één dagelijkse shot krijg je een vooraf bepaalde hoeveelheid collageen binnen en hoef je geen poeder af te wegen of meerdere capsules te slikken.